Pielęgnacja pupy niemowlaka to temat rzeka. Każdy rodzic wie, że ze strefą podpieluszkową nie ma żartów, ponieważ nieprawidłowy sposób dbania o nią może przysporzyć wielu problemów.

Odparzenia pieluszkowe

Największym problemem pupy w walce z podrażnieniami jest… pieluszka. Sprzymierzeńcem natomiast są: odpowiednia higiena, dopasowane kosmetyki oraz częste wietrzenie pośladków między przewijaniami. Wysypka i podrażnienia pieluszkowe pojawiają się tam, gdzie skóra ma największy kontakt z moczem. Skóra jest wówczas zaczerwieniona i mogą pojawiać się drobne grudki i guzki. Jest to trudna sytuacja dla każdego rodzica, ponieważ dziecko staje się wtedy bardzo rozdrażnione i płaczliwe. Nic dziwnego – zmiany te bolą i uporczywie swędzą. Ulga pojawia się jedynie chwilowo, tuż po przewinięciu.Nie każde zaczerwienienie pupy można traktować jak zwykłe odparzenie pieluszkowe i leczyć w domu na własną rękę. Często po konsultacji z lekarzem okazuje się, że niemowlakowi doskwiera liszajec, łojotokowe zapalenie skóry lub potówki. Każdą z tych chorób można skutecznie leczyć, ale to lekarz powinien wyznaczyć odpowiednią terapię.

Skóra niemowlaka – budowa i funkcja

Podstawą w zrozumieniu tego tematu jest poznanie budowy oraz funkcji skóry niemowlaka, która dojrzałość zbliżoną do skóry osoby dorosłej osiąga dopiero w okolicach trzeciego roku życia. Budowę i funkcje skóry opisaliśmy szczegółowo w artykule dotyczącym pielęgnacji skóry niemowlaka. Warto zapoznać się z jego treścią, ponieważ wytłumaczyliśmy w nim dlaczego skóra jest tak strategicznym organem w ciele człowieka.
Jest ona narządem o zróżnicowanej budowie pełniącym funkcję ochronną, metaboliczną i immunologiczną, a także narządem zmysłu (dotyk, ból) i termoregulacji. Ze względu na nierozwiniętą jeszcze warstwę „izolacyjną” skóra dziecka jest zdecydowanie bardziej podatna na przenikanie związków egzogennych do głębszych warstw, a następnie do krwiobiegu.

Delikatna skóra maluszka

Możliwość przenikania do organizmu substancji potencjalnie szkodliwych poprzez słabo rozwinięty płaszcz hydrolipidowy jest kluczowym argumentem, który powinien wpłynąć na wybór odpowiednich kosmetyków do pielęgnacji skóry niemowlaka. Także różnego rodzaju zmiany skórne, takie jak wypryski i odparzenia pieluszkowe, stanowią kolejną „otwartą furtkę” dla niepożądanych substancji. Ryzyko przenikania ksenobiotyków (substancji obcych dla organizmu docelowego) do krwiobiegu wzrasta również w przypadku rozszerzonych naczyń krwionośnych.
Skóra niemowlaka i małego dziecka (szczególnie w okolicy pośladków) jest dużo bardziej podatna na uszkodzenia mechaniczne oraz zakażenia bakteryjne i grzybicze ze względu na niewielką sprężystość, która wynika z mniejszej zawartości kolagenu i niedojrzałości włókien elastynowych. Zmniejszona ilość melaniny powoduje wrażliwość na działanie promieni słonecznych, a niedostateczna aktywność gruczołów potowych często prowadzi do zaburzeń termoregulacji, co jest przyczyną łatwego przegrzewania się dzieci.

Pielęgnacja skóry noworodka

W związku z tym, że skóra noworodka i małego dziecka wykazuje niedojrzałość anatomiczną i funkcjonalną łatwo ulega otarciom, wysuszeniu i podrażnieniom. Wymaga szczególnej troski i odpowiedniej pielęgnacji. Nie od dziś wiadomo, że także tutaj ważna jest zasada „IM MNIEJ, TYM LEPIEJ”, czyli im bardziej oszczędna i przemyślana jest pielęgnacja, tym więcej zyskuje na tym skóra. Podstawową i jedną z najważniejszych czynności są kąpiele. Do momentu ustabilizowania się stanu klinicznego noworodka warto mocno je ograniczać. Bardzo istotne jest używanie łagodnych produktów myjących, które nie zawierają szkodliwych substancji zapachowych, barwników i konserwantów zakazanych w produktach dla dzieci.

Jakich substancji unikać w kosmetykach do pielęgnacji pupy niemowlaka?

Wybierając krem lub inny preparat do pielęgnacji okolic podpieluszkowych należy pamiętać o zwiększonym przenikaniu substancji przez skórę ze względu na działanie wilgoci, ciepła, moczu oraz enzymów. W kosmetykach nie rekomendujemy zatem:

  • glikolu propylenowego
  • glikolu butylenowego
  • etanolu
  • substancji aktywnych stosowanych w kosmetykach dla osób dorosłych
  • formaldehydu
  • parabenów
  • biguanidu polyaminopropylu (PHMB)
  • kwasu salicylowego i jego soli
  • metyloizotiazolinonu i metylochloroizotiazolinonu
  • związków jodu
  • pochodnych fenolu
  • silnie działających substancji antybakteryjnych
  • fenoksyetanolu

Ponadto istnieją składniki BEZWGLĘDNIE zabronione do stosowania ogólnie w kosmetykach dla dzieci. Są to: kwas borowy oraz pochodne salicylowe (z wyjątkiem szamponów). Inne składniki, których lepiej unikać to: olejki eteryczne, kompozycje zapachowe, parafina, wazelina, olej parafinowy, SLES, SLS, substancje złuszczające oraz barwniki.

Warto pamiętać, że kosmetyki dedykowane niemowlętom i dzieciom również mogą podrażniać, a dobranie odpowiedniego produktu jest indywidualne. Zanim zastosujemy dany preparat na skórę dziecka rekomendujemy wykonanie testu na jego przedramieniu, a następnie obserwowanie tego miejsca przez 24h pod kątem ewentualnych podrażnień i alergii.

Polecane artykuły